٥ نهێنی تەندروستی و ژیانی کە کوالێتی ژیانت دەگۆڕن

زۆرجار گۆڕانکارییە بچووکەکان ئەنجامی گەورەیان هەیە. لێرەدا پێنج خاڵی گرنگ دەخەینە ڕوو کە زانست و ئەزموون سەلماندوویانە:

١. یاسای “٢٠-٢٠-٢٠” بۆ پاراستنی چاو

ئەگەر بەهۆی کارەکەتەوە یان بۆ کات بەسەربردن زۆر سەیری شاشەی مۆبایل و کۆمپیوتەر دەکەیت، چاوەکانت ماندوو دەبن و کز دەبن.

• چارەسەر: هەموو ٢٠ خولەک جارێک، بۆ ماوەی ٢٠ چرکە، سەیری شتێک بکە کە ٢٠ پێ (نزیکەی ٦ مەتر) لێتەوە دوور بێت. ئەمە وادەکات ماسولکەکانی چاوت خاو ببنەوە و لە کزبوون بیپارێزێت.

٢. ئاوی شلەتێن و لیمۆ لە بەیانیاندا

پێش ئەوەی دەست بە خواردنی نانی بەیانی یان چا و قاوە بکەیت، پەرداخێک ئاوی شلەتێن کە کەمێک لیمۆی تێدا بێت بخۆرەوە.

• سوودەکەی: ئەمە وەک “شووشتنی ناوەوە” وایە بۆ جەستە؛ جگەر چالاک دەکات، کرداری هەرس باشتر دەکات و پێستت ڕوون و گەشاوە دەکاتەوە.

٣. چۆن بە خێرایی بخەویت؟ (تەکنیکی ٤-٧-٨)

ئەگەر کێشەی بێخەویت هەیە و مێشکت زۆر سەرقاڵە، ئەم ڕێگەیەی پزیشکەکان تاقی بکەرەوە:

• هەنگاوەکان: بۆ ماوەی ٤ چرکە لە لووتەوە هەناسە هەڵکێشە، بۆ ٧ چرکە هەناسەکەت ڕابگرە، پاشان بۆ ٨ چرکە بەسەریەکەوە لە دەمەوە هەناسەکە بدەرەوە. ئەمە لێدانی دڵ هێمن دەکاتەوە و مێشک ناچار دەکات بخەوێت.

٤. هەرگیز برین بە “کۆلۆنیا” یان “سپیرتۆ” پاک مەکەرەوە

ئەمە هەڵەیەکی باوە لە کۆمەڵگەی ئێمەدا. کاتێک دەستت دەبڕێت، بەکارهێنانی سپیرتۆ یان کۆلۆنیا خانە زیندووەکانی دەوروبەری برینەکە دەسوتێنێت و چاکبوونەوەی دوادەخات.

• ڕێگەی دروست: تەنها بە ئاو و سابوونێکی پاک دەوروبەری برینەکە بشۆ، یان ماددەی (Iodine/بیتادین) بەکاربهێنە کە بەکتریا دەکوژێت بێ ئەوەی زیان بە خانەکان بگەیەنێت.

٥. خوێندنەوە لەسەر کاغەز باشترە لە شاشە

ئەگەر دەتەوێت زانیارییەک بە باشی لە مێشکتدا بمێنێتەوە، لەسەر کاغەز بیخوێنەرەوە نەک لە مۆبایل.

• بەڵگەی زانستی: مێشکی مرۆڤ لە کاتی خوێندنەوەی کاغەزدا زیاتر تەلیز دەبێت و زانیارییەکان وەک “نەخشەیەک” لە بیرەوەری درێژخایەندا پاشکەوت دەکات، بەڵام خوێندنەوەی شاشە زووتر لەبیر دەچێتەوە.